Baybasin en de A-G Aben



Dat vond ik indertijd een opvallend gegeven, een keurige c.v. zonder allerlei al dan niet lucratieve nevenbezigheden. Nee, meneer Aben geeft les aan de Universiteit en krijgt er niet voor betaald.

En hier lees je eens wat en daar lees je eens wat, zoals de tweet van voormalig Raadsheer Wicher Wedzinga, waarin hij alle vertrouwen uitspreekt over deze  Advocaat-Generaal Aben.

 

Wat vooraf ging

Langzamerhand ontstaat in de loop der tijd bij mij een beeld van deze man, zo ook door het lezen van een zeer interessant artikel dat op 17 december 2011 in het NRC verscheen over A-G Aben:

“Deze week is strafrechtexpert en advocaat-generaal Diederik Aben wat mij betreft de hoogste eer te beurt gevallen die in juridisch én politiek Nederland voorhanden is. Hij is niet benoemd in de Hoge Raad der Nederlanden. En wel omdat de PVV dat verhinderde en de vaste Kamercommissie voor Veiligheid en Justitie daarin mee ging. De Hoge Raad liet hem deze maand op de voordracht braaf naar de laatste plaats zakken.Het hoogste rechtscollege en de Kamer zwichtten aldus voor het PVV-dreigement de rel rondom de benoeming van hoogleraar Ybo Buruma van dit najaar nog eens dunnetjes over te doen. Diens ernstige tekortkoming was betrokkenheid bij de PvdA, waar de PVV uiteraard niet mee uit de voeten kon. De Kamer negeerde dat en benoemde hem toch. Diederik Aben is door de PVV op de zwarte lijst gezet omdat hij de verkeerde mening had over de wrakingskamer in het proces Wilders. Aben vond destijds de beslissing om de rechters te vervangen namelijk onnodig, slecht gemotiveerd en strijdig met de jurisprudentie. Deze ‘persoonlijke notitie’ lekte uit en zorgde voor rumoer, waarna het parket het uitlekken ‘betreurde’.”

Dat lezende dan weten wij toch genoeg, want weliswaar wordt met de vinger gewezen naar Wilders van de PVV, maar wie was toen voorzitter van de vaste kamercommissie Veiligheid&Justitie?

Van der Steur

Jawel de huidige minister Van der Steur. Uit zijn c.v. de volgende alinea:

Sinds 2010 ben ik lid van de Tweede Kamer en lid van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie, in 2012 werd ik gekozen tot ondervoorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken. In de Tweede Kamer zet ik mij onder meer in voor een veiliger Nederland, de opsporing en vervolging van criminelen en een samenleving waarin voor slachtoffers wordt opgekomen; een land waarin iedereen zich veilig voelt.”

Klik hier voor meer achtergrond.

Dat uitlekken gebeurde in 2010. In datzelfde jaar op 9 november 2010 verscheen er een artikel over A-G Aben in het NRC:

Advocaat-Generaal Hoge Raad brandt vingers aan proces-verbaal.”

En verder:

“Lees hier de persverklaring van Fokkens. (staat in het artikel, maar de persverklaring is verdwenen.) Daarin staat dat het om een privé-opvatting van Abens gaat en dat het parket bij de Hoge Raad de publicatie ervan ‘betreurt’. De Hoge Raad heeft in deze discussie niets te zoeken. Tegen de beslissing van de wrakingskamer van de rechtbank staat immers geen beroep open. Die is onherroepelijk en dan horen de hogere zittende of staande magistraten van de Hoge Raad er het zwijgen toe te doen. Maar hier kroop het bloed kennelijk waar het niet gaan kon. En werd er dus een ‘privé opvatting’ opgetikt die per email de rechtbank Amsterdam bereikte, waar die ongetwijfeld gretig werd gekopieerd. Daarna kreeg het weekblad Vrij Nederland inzage, gaf er hier aandacht aan en gingen de poppen geheel vanzelf dansen. Aben besloot daarop zijn notitie maar zelf te publiceren en wel hier, op het NJblog.”

Tegengas door Reinier Bakels

Dan wordt er op 10 november in een commentaar  tegengas gegeven door Reinier Bakels en wordt Aben door hem beoordeeld als een integere professional.

Hij schrijft en ik plaats het hier onverkort: ….

“Niet de Hoge Raad heeft hier gesproken, maar een lid van het parket bij de Hoge Raad. Niet van de Hoge Raad. Advocaten-Generaal geven de Hoge Raad rechtskundige adviezen – die de Hoge Raad kan volgen of niet. PG Fokkens is niet de “baas” van Aben – AGs zijn principieel onafhankelijk, ook t.o.v. de PG. Het woord “baas” wekt een volstrekt verkeerde suggestie.

Het is ook een ernstig misverstand dat Aben zijn mond had moeten houden. Zeker, als een zaak onder de rechter is, dan moeten we die niet voor de voeten lopen met ongevraagd advies. Maar over de toewijzing van het wrakingsverzoek is al lang beslist, en tegen die belissing staat geen beroep open, zoals hierboven al wordt aangegeven. En – misschien nog belangrijker – het is juristen eigen om te discussiëren. Het gaat ten slotte om de toepassing van ingewikkelde regels. Eigenlijk is dit gewoon een kwestie van vrijheid van meningsuiting (vaar GW anders zo voor is). Het nut van discussie is, dat meer duidelijkheid wordt verkregen.

Wat hier duidelijk wordt (ook naar aanleiding van een commentaar recent in het Nederlands Juristenblad van een willekeurige rechter-plaatsvervanger dat tot dezelfde conclusie komt als Aben) is dat de beslissing om het wrakingsverzoek te honoreren hoogstwaarschijnlijk mede politiek gemotiveerd was, en wel in het voordeel van Wilders. het gind er niet om of de rechter vooringenomen was, maar of hij als vooringenomen werd gezien. Doordat Wilders en Moszkowicz voortdurend op de man in plaats van de bal spelen hebben ze die perceptie hardhandig zelf in de wereld gebracht. En dan vind ik het wel een mooi gebaar van het Hof dat ze zeggen: als je wilt zijken, dan geven wij je niet de kans om door te blijven zijken, maar geven we je gewoon je zin.

Ik vind dat de menselijke factor van de gewraakte rechters ook een rol mag spelen. Dit zijn ongetwijfeld integere professionals, die nu een harde draai om hun oren krijgen. Begrijpelijk dat ze Aben vragen: joh wat vind jij daar nou van? Intussen werken Wilders en zijn handlanger Moszkowicz er hard aan om de perceptie van het (ondeskundige) publiek te versterken dat de rechter hier straks met de natte vinger een oordeel zal vellen dat ongeveer overeenkomt met zijn politieke overtuiging. Statistisch gezien is de kans groot dat hij “links” is (voro zover D66 nog links is), en Wilders dus zal veroordelen.

Dat is een volstrekt oneerlijke voorstelling van “de juridische methode”, en dat zou meneer Jensma ook wel eens mogen benadrukken. Rechters zijn gehouden om hun beslissingen niet alleen op deugdelijk bewezen feiten te baseren, maar ook op een deugdelijke motierving vanuit wetgeving en jurisprudentie. Het is geen uitzondering dat rechters aanwijsbaar tegen hun eigen politieke overtuiging in oordelen. Dat is professoneel, en het wordt ook afgedwongen door de Hoge Raad: een slechte motivering is een “cassatiemiddel”.

Inmiddels dient het volgende “schandaal” zich al aan …. : de uitspraak van ernst Numann, ditmaal wel een “echt” lid van de Hoge Raad, dat het proces beter elders kan worden overgedaan dan in Amsterdam. Ik zie niet in hoe dat van invloed kan zijn op de uiteindelijke beoordeling van de strafbaarheid, maar voor GW en MM is elke aanleiding om aan stoelpoten te zswgen er één.

Ik zou wensen dat wij hier in Nederland ook een regel zouden hebben die “contempt of the court” verbiedt. En verder vraag ik mij af of de advocatenorde (bij monde van zijn Deken) geen rol heeft om het imago van de advocatuur een beetje op peil te blijven. Er wordt nog wel eens geroepen dat advocaten alles moeten doen wat in het voordeel van hun cliënt is. Dit proces is een prachtig voorbeeld dat dat niet waar kan zijn. Een advocaat moet – ik herhaal – de bal spelen, en niet de man. het afbranden van rechters is een hoogst bedenkelijke processtrategie.

Voor de buitenwereld is een advocaat synoniem met een strafpleiter, en het woord “advocatenstreek” staat zelfs in Van Dale. Terwijl in werkelijkheid maar een heel beperkt deel van de advocatuur zich met strafrecht bezig houdt, en rechters er alles aan doen om zich alleen aan argumenten wat gelegen te laten liggen en niet aan verdachtmakingen.”

Totzover het commentaar van Reinier Bakels.

Abens kandidatuur voor raadsheer Hoge Raad

Onder de discussie die ontstaat n.a.v. de kandidatuur en de daaropvolgende afwijzing zegt hij:

“Aben ondertussen is materieel niet echt te beklagen. Een raadsheer is niet “hoger” dan een advocaat-generaal (wat hij nu is), en verdient evenveel. Een raadsheer heeft (in collegiaal verband) het laatste woord, dat wel. Maar een A-G heeft misschien wel interessanter werk, want hij kan de merites van een zaak in detail wetenschappelijk uitpluizen in zijn “conclusies”, waarbij hij leiding geeft aan een staf vol briljante koppen.”

Het herzieningsverzoek

Tja dat is heel mooi, maar dat team is onderhand al vier jaar bezig en het einde is nog lang niet in zicht. Dus wat is daar aan de hand? Al eerder heb ik aangeven dat deze Aben het Herzieningsverzoek in de maag is gesplitst.

En daar herken ik iets: eerst publiekelijk afbranden en dan hem opzadelen met een onmogelijke klus, waar hij geen nee tegen kon zeggen. Dat is wat ik denk. Hij kan geen kant op, deze Aben net als Baybasin. Met beiden heb ik het te doen, immers ze zijn tot elkaar veroordeeld en daar wil ik aan toevoegen: door dezelfde club!…

Bedankt voor uw bezoek