Baybaşin: a free spirit after all

Tijd voor een samenvatting van de artikelen die ik sedert 28 januari heb geschreven. Als u op de titel klikt met uw muis dan komt u op de originele pagina terecht, maar leest u eerst de hele samenvatting.

De affaire Baybaşin is complexe materie. Ook voor mij is het een zoektocht naar de waarheid. Een zoektocht waarin ik u mee wil nemen:

politiek gevangen in Nederland

Uit de aankondiging: “Is Baybasin een politieke gevangene? Filosoof Rein Gerritsen spitte de zaak uit. Het resultaat is een meeslepend verslag waarin Turkse en Nederlandse veiligheidsdiensten, politie, ministers, en topambtenaar Joris Demmink in het bijzonder, een dubieuze rol spelen. Spannend, smerig en helaas waar; het levensverhaal van de Turkse Koerd Huseyin Baybaşin.” Het boek zou volgens de aankondiging in april 2015 uitkomen, maar het wordt maand na maand uitgesteld “om de belangen van Baybasin niet te schaden”, volgens Rein Gerritsen en tevens blijkt dat de publicatie afhankelijk is van de uitspraak in het Herzieningsverzoek dat nog steeds loopt.

Hüseyin Baybaşin, de man, zijn leven, zijn toekomst!

Heeft Baybaşin die een levenslange straf uitzit in de Nederlandse gevangenissen, een leven, een toekomst? De behoeftenhierarchie van Maslow levert een houvast voor zijn verhaal. Voor een menswaardig bestaan, ook in de gevangenis, geldt het recht op het hebben van behoeften.

En helaas moeten we constateren dat zijn recht op een menswaardig bestaan in de Nederlandse gevangenissen tot nu toe grof is geschonden.Ook zijn recht op een eerlijk proces wordt hem ontzegd.

het kaartje dat voor opschudding zorgde

Op mijn ansichtkaart stond: “Thank you for your email.” Wat ik uit ruimtegebrek verzuimde er bij te zetten was dat ik via het advocatenkantoor zijn bericht had ontvangen. Zonder dat ik mij daarvan bewust was heeft Baybaşin daar de prijs voor moeten betalen. Veertien dagen lang stond hij onder nog strenger toezicht, waarschijnlijk was de staf van Norgerhaven, de gevangenis waar hij momenteel verblijft, op zoek naar een mobiel telefoontje waarmee hijzelf emails zou kunnen verzenden en ontvangen. Dat mobieltje had hij uiteraard niet.

vraag aan Baybaşin: zijn gevangenisbudget

Er werd in de krant gesuggereerd dat Baybasin het  goed heeft in onze gevangenissen. Maar een postzegel bijsluiten om een brief te kunnen retourneren is niet toegestaan, omdat die zegel een waarde vertegenwoordigt dat zijn toegestane budget van 100 euro per week die hij van zijn familie krijgt voor eten, drinken, toiletartikelen, hobby en telefoonkaarten, om via de telefoon van de gevangenis met familie, advocaten en vrienden contact te krijgen, te boven gaat. Andersom gaat niet, behalve per brief. En dat laatste dacht ik, maar achteraf had ik beter kunnen weten als ik zijn mededeling daarover beter tot me door had laten dringen. Zie daarvoor het artikel Pottenkijkers gewenst.

baybaşin laat zich ‘verwennen’ in Norgerhaven

In de krant verscheen een artikel over de voorgenomen verhuur van Norgerhaven door de Nederlandse Staat aan Noorwegen. De gedetineerden, waaronder Baybasin zouden moeten vertrekken en hebben dat via kort geding weten uit te stellen. Het verhaal in de krant schetst de Nederlandse bevolking een beeld alsof we hier te maken hebben met weigerachtige verwende gedetineeerden, die dan wel iets mogen willen, maar niets hebben te willen.

baybaşin antwoordt op mijn vraag over zijn budget

Een ontstellend verslag van zijn verblijf in de Nederlandse gevangenissen. 19 maal verplaatst, 6 jaar in volstrekte isolatie, 1 1/2 jaar in gedeeltelijke isolatie, en dankzij een kort geding daarna een iets beter sociaal leven, maar nog altijd zeer zeer onder de maat, hij wordt tussen half vier smiddags en half negen de volgende ochtend opgesloten in zijn cel.  Hij eindigt met de woorden dat hij niet meer te helpen is omdat ons rechtssysteem is vernietigd, hartverscheurend. Maar hij vertelt ook dat ze zijn lichaam gevangen kunnen zetten maar zijn geest en geestkracht nooit. He is a free spirit after all. Dat heeft hij wel bewezen in die bijna twintig jaar gevangenschap.

intimidatie of zinloos geweld

De dag na de zitting op 27 januari 2015 belde Baybaşin mij om me te bedanken voor mijn aanwezigheid. Hij vertelde dat de bewakers hem deze keer correct en zelfs vriendelijk hadden bejegend: hij was niet geduwd en er werd niet aan hem getrokken zoals die keer in Den Bosch, waar ik persoonlijk getuige van was. Ik zei: “Dat is mooi”. Je zegt het en tegelijkertijd besef je dat het eigenlijk helemaal niet mooi is, maar diep triest.

het Herenakkoord tussen Turkije en Nederland

Nederland had een geheim akkoord gesloten met Turkije om Baybaşin op te pakken en uit te leveren aan Turkije. Laten we het alsjeblieft geen complot noemen, maar een Herenakkoord. In het Engels wordt het een Gentlemen’s agreement genoemd. En daarvan komt nooit iets op papier, nou ja een diplomatiek verzoek zou in het dossier zitten. Toch zou er volgens het boek van Frank Bovenkerk wel degelijk sprake zijn geweest van een Turks arrestatieverzoek via Interpol. Ik heb over dat boek de Turkse Maffia een serie artikelen geschreven. Zie hier.

ik eis een bewijs zei de rechter

Op 26 januari jl diende een zaak tegen zijn voormalig advocaat Wladimiroff wegens belangenverstrengeling omdat hij advocaat werd van Demmink. Als toehoorder alleen al een nare ervaring. Eerst dat een tolk na elke zin van Baybaşin een vertaling moest geven. Niet voor de rechters, want die verstonden wel Engels, maar voor ons het publiek, zo meende de voorzitter van de raad van Discipline het voor ons te moeten regelen. Het publiek dat niets werd gevraagd. ‘Om de beurt, om de beurt’ riep de rechter voortdurend naar Baybaşin, als de tolk en hij bijna simultaan spraken. En vervolgens werd hij ook nog eens telkens onderbroken met de vraag: Heeft u daar een reçu van, heeft u daar een kopie van?  In mijn nachtmerries hoor ik het nog: “Om de beurt, om de beurt, heeft u daar een kopie van, heeft u daar een reçu van? U moet bewijzen!” Ik werd er behoorlijk onrustig van, hoe moet het dan voor Baybaşin zijn geweest. Hij bleef er opmerkelijk rustig onder. Hoe dan ook, een ontluisterende vertoning van het Nederlands recht in de rechtszaal.

de rechters spelen blindenman

Voor mijn ogen zag ik het gebeuren, de last voor Baybasin werd, door de gang van zaken en het vragen naar de bekende weg, zwaarder en zwaarder ten gunste van Wladimiroff. De weegschaal weegt hetgeen de rechter wil wegen. En het zwaard van vrouwe justitia wordt daardoor een zwaard van Damocles. En dat geldt voor alle rechtszaken van Baybaşin, zo bekeken.

het bewijs van het gelijk

Het Nederlandse rechtssysteem is niet ingericht op waarheidsvinding maar op het bewijs van het gelijk. Wie met de beste papieren komt die krijgt gelijk, maar is dat de waarheid? Nu dat mogen we in zn algemeenheid hopen, maar hoeft niet per definitie zo te zijn, de geschiedenis leert dat, met zovele vergissingen waardoor onschuldige mensen achter de tralies verdwijnen, opzettelijk of onopzettelijk. Hoe dan ook,  een bewijs kun je construeren, de waarheid is de waarheid, al draagt die soms vele maskers.

waarom zijn de bananen krom

De waaromvraag is een essentiele vraag. Iedereen wil weten, als hem of haar iets wordt aangedaan, waarom dat zo is. Het is menselijk om op zoek te gaan naar antwoorden. Bij zijn arrestatie waren de meningen tussen Turkije en Nederland over het waarom ietwat verdeeld: De Turkse minister eiste de eer voor zichzelf op: „Wij hebben Baybasin gearresteerd” zo zei hij dat letterlijk. En hij kon ook precies uitleggen waarom: „ Baybasin ondersteunt met grote sommen geld de Koerdische TV-zender Med-TV, het Koerdische parlement in ballingschap en de PKK. dat hebben we nu een halt toegeroepen.”

Het Nederlands Openbaar Ministerie legde het iets anders uit: Baybasin was gearresteerd omdat hij leider was van een ongekend groot misdaadconcern. Men ( let op niet wij of het OM) had vijf maanden zijn telefoon afgeluisterd. Hij verdiende miljoenen met zijn drugshandel en minstens twee keer had hij met zijn autotelefoon in code taal ( let op: make him call was de codetaal voor maak hem koud) vanuit Nederland een opdracht tot moord gegeven, in de Verenigde staten en Turkije.”

Baybaşin: opvolger van Grootcrimineel Bruinsma der Lage Landen

Wij, burgers van Nederland moeten geloven, op basis van de vonissen en arresten, dat wij hier te maken hebben met de opvolger van grootcrimineel Klaas Bruinsma der Lage Landen; dat we te maken hebben met een man die stoïcijns zijn grootgruttersbedrijf in de Heroine en aanverwante zaken zoals moord, gijzeling etcetera etcetera, vanuit het centrum van zijn misdaadorganisatie in het idyllische stadje Lieshout, als een zieltje zonder zorg, immers hij was eindelijk ‘vrij’ om te gaan en te staan in die periode, via de telefoon zijn handel en manschappen bestierde en dat hij daarmee in een korte periode van vijf maanden, zo staat in het vonnis, miljoenen verdiende. Zoveel dat de Nederlandse staat zich gerechtigd voelde al zijn bezittingen in beslag te nemen. Inderdaad het is een absurde voorstelling van zaken en toch meent de Nederlandse staat dit te kunnen verkopen als de waarheid.

zijn dubbelloops jachtgeweer

Zo las ik in een tweet van voormalig raadsheer Wicher Wedzinga:

“Binnenkort op mijn site: Het dubbelloops jachtgeweer van Baybasin. Ten onrechte tot levenslang veroordeeld dmv duivelse politieke intriges?”

Als antwoord: Of dat door duivelse politieke intriges is gerealiseerd mag van mij, maar dat is een duivels pad, met zoveel valkuilen. Dat doet Baybasin geen recht, dat hebben we tot nu toe gezien, immers wat kon en kan de man uitrichten met zijn dubbelloops jachtgeweer ( zijn verdediging) als hij zich geplaatst ziet tegenover de tankbrigade van de staat. En dat zijn de verhoudingen, helaas.

de stille staatsgreep

Baybaşin meent dat ons rechtssysteem is vernietigd en dat is goed te begrijpen, maar ik zou liever zeggen dat ons rechtssysteem zodanig is omgevormd dat een klein netwerk van mensen op cruciale plekken, in staat is waar nodig (politieke) tegenstanders of anderszins uit de weg te ruimen cq buiten spel te zetten. Tevens in staat is om misdaden begaan door mensen van het eigen netwerk, of dat nu binnen of buiten de overheid is, af te dekken. Zelfs door onschuldigen de schuld in de schoenen te schuiven.

Ik schrijf met opzet waar nodig. Wanneer de belangen van het old-boys-network niet worden aangetast, zal het rechtssysteem gewoon zn werk doen.

Baybaşin tegenover de denktank van de staat

De staat blijft Baybasin steeds een stap voor,  zoals we hebben gezien met de wet Herziening te voordele, die is ingevoerd nadat Baybasin 1-4-2011 om herziening vroeg. Net voor de uiterste datum dat de Hoge Raad met een eindoordeel moest komen trad de wet in werking. Een wet waaruit m.i. met opzet het tijdslimiet werd weggelaten.

de koninklijke uitweg

Na 4 jaar heeft het onderzoek van Advocaat Generaal nog steeds niet tot een eindconlusie geleid. Hij heeft zelfs weer een nieuwe expert aangetrokken, een volstrekt onbekende man, die de problematiek vanuit een geheel andere invalshoek zal benaderen. Kortom zie hier de making of an excuse. Aben bereidt een slechtnieuwsgesprek voor, en deze meneer van den Heuvel mag het voorwerk doen.  Daarna rest er voor Baybaşin nog één uitweg en dat is de Koninklijke uitweg ofwel gratie, voor de derde maal.

driemaal is scheepsrecht

Hoe krijg je het nu voor elkaar om de man Baybaşin te bewegen gratie te accepteren? Dat doe je als volgt:

1.je maakt zijn rechtsproces slopend en slepend, door het op alle mogelijke manieren te frustreren. En gefrustreerd is het!

2. zijn gevangenschap zo moeilijk te maken dat hij verlangt naar gratie.

Dat is het verhaal. Het verhaal van Baybasin in Nederlandse gevangenschap.

(ad1: Inmiddels schat ik dat gekozen wordt voor een gulden middenweg namelijk een gedeeltelijke herziening, waarbij de moord op Oge vervalt maar de handel in heroine onvoldoende weerlegd wordt verklaard. Ik heb er hier over geschreven. Ad2: het is voor Baybasin helaas niets geworden in een alles of niets strijd. )

zijn veroordeling een povere constructie

Wat het belang is daar moeten we nog steeds naar raden. Zijn het die pedofiele gedragen van Demmink, wordt de Nederlandse staat gechanteerd door de Turkse overheid of zijn het wederzijdse economische belangen, zijn het verplichtingen in NATO verband, is het de nasleep van de IRT affaire en de drugshandel of simpelweg prestige en niet willen toegeven heel erg fout te hebben gehandeld? Of is het een combinatie van al deze aspecten. Het is een grote en inderdaad zeer complexe zaak (geworden). Dat is voor mij duidelijk. Echter, de veroordeling van Baybaşin is en blijft een povere constructie.

Tot slot, dat Baybasin onschuldig is waarvoor hij is veroordeeld, daar twijfel ik na alles wat ik heb gelezen geen moment meer aan. Waarom hij nu juist door de Nederlandse staat veroordeeld is? Dat blijft vooralsnog een groot vraagteken, althans voor mij. Maar leert ons de wiskunde, de filosofie, de wetenschap in het algemeen niet dat het vraagteken het meest bijzondere teken en eigenschap is van de mens? Kortom wij gaan gewoon door met onze zoektocht en ik hoop dat u meedoet.

De volgende samenvattingen vindt u hier en hier.

Baybaşin en de koninklijke uitweg

Pak me dan als je kan, het bewijs kun je toch niet krijgen. Een gemeen spel, binnen onze zogenaamde rechtsstaat, dat met Baybaşin in het grote onoverzichtelijke maatregelwoud van Nederland wordt gespeeld.

Inderdaad het NRC en de overige critici in het land kunnen er smalend over doen, maar Van der Plas zegt het juist: De dossiers (van het Turkse Openbaar Ministerie) blijven gesloten  voor het OM, omdat er tussen Nederland en Turkije een geheim akkoord is gesloten, een herenakkoord. Er zijn blijkbaar mensen in dit land die denken dat dergelijke akkoorden niet worden gesloten. Die gedachte getuigt alleen maar van een grenzeloze naiviteit. Dus NRC je mag voortaan de aanhalingstekens bij geheim wel weglaten.

Wat er dan aan dat geheime akkoord ten grondslag ligt daar  proberen we uiteraard achter te komen. Is het vanwege chantage?
Wie zal het zeggen, zou kunnen. Is het vanwege wederzijdse belangen in de Koerdische regio, met zijn rijkdommen aan olie en andere grondstoffen? Wie zal het zeggen, heel goed mogelijk. Is het vanwege het militair strategisch en tactisch en industrieel complex? Het is een mond vol, maar het kan. Is het vanwege verplichtingen in NATO verband? Wij weten het niet. Wij niet, maar de betrokken heren en jadames wel.

Wat wij wel kunnen constateren is dat: niemand van de ministerraad  in actie komt:

Geen spoedberaad plaatsvindt omdat de Turkse staat zo openlijk ons rechtssysteem schoffeert.

Nee:

Geen vragen in het Parlement, want ze zijn momenteel met krokusvakantie. Wat niet is kan misschien nog komen?

De Turkse ambassadeur wordt niet op het matje geroepen.

De minister van Buitenlandse zaken reist niet af naar Turkije om medewerking af te dwingen. Gaat wel naar Turkije voor de verdediging van het vrije woord.

Helemaal bizar wordt het als ik in de conclusie van Aben op het herzieningsverzoek van Baybasin het volgende lees:

“Turkije is een volwaardig lid van de internationale gemeenschap, maakt deel uit van talrijke internationale fora en is partij bij vele internationale verdragen waarbij de beginselen van de rechtsstaat en het respect voor de mensenrechten voorop staan. Er dient in het algemeen op te worden vertrouwd dat bij de samenwerking, gebaseerd op deze verdragen, Turkije vorenbedoelde uitgangspunten respecteert. In het kader van de criminaliteitsbestrijding wordt door de politie en het Openbaar Ministerie in Nederland op verschillende niveaus samengewerkt met de Turkse autoriteiten: Op basis van verdragsrechtelijke verplichtingen (o.a. het Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken van 1959) wordt over en weer rechtshulp verleend en ter uitvoering daarvan feitelijk samengewerkt om zo doeltreffend mogelijk de onderzochte organisaties strafrechtelijk te kunnen aanpakken. De mate van samenwerking is afhankelijk van de intensiteit en omvang van de activiteiten van de onderzochte criminele organisatie zowel in Nederland alsook in Turkije. Deze samenwerking verloopt over het algemeen naar tevredenheid, mede als gevolg van goede persoonlijke contacten.”

Maar dus niet als het om Demmink zelf gaat. De Turkse overheid wil niet ingaan op het rechtshulpverzoek van het OM en dus stokt het onderzoek.

De minister van justitie en veiligheid komt ook al niet voor zijn personeel op: Het was niks, het is niks en als het aan hem ligt wordt het nooit wat.

En nu is dan door Advocaat Generaal Aben, na vier jaar onderzoek, de hulp van een externe deskundige ingeroepen, die hij introduceerde als een deskundige die eens van een geheel andere invalshoek de problematiek kan benaderen. Een man met een out-of the-box thinking kwaliteit.

Ik heb even in het overheidsdeskundigheidsregister van het NRGD gekeken, of deze meneer Van den Heuvel daarin met zijn specifieke deskundigheid voorkwam, want de overheid stelt zeer strenge eisen:

Het register waarborgt en bevordert een constante kwaliteit van de inbreng van deskundigen in de rechtsgang. Het NRGD heeft een wettelijke basis, is onafhankelijk en transparant.


Dat moet toch wel geruststellend zijn voor Baybaşin en zijn advocaten, dat het NRGD-register een wettelijke basis heeft. Het liefst met algemene maatregelen van bestuur onder bestaande wetgeving. Welnu Hirsch Ballin gaf in 2009 het voorzetje en daarna was het een fluitje van een cent voor Demmink, Donner en Ivo.


Vanzelfspreken wordt eerst voor de wettelijke basis gezorgd. Zo wordt dat altijd gedaan in het kader van total control en gedwongen winkelnering in het bijzonder, immers alleen de deskundigen die door een strenge staatsscreening zijn gekomen mogen worden ingezet door OM, rechters en advocatuur. Probeer dan maar eens als verdediging contra expertise in te huren als die niet op deze lijst voorkomt.

Dan staat er:
-Bevordert een constante kwaliteit.
Dat klinkt ons toch als muziek in de oren.
-Is onafhankelijk en transparant.

Nou meer zal Baybaşin niet wensen, dat zal dan ook wel gelden voor de deskundigen. Een deskundige met een constante kwaliteit, die een onafhankelijke en transparante inbreng zal hebben in de rechtsgang, schitterend. Meer wil je niet.

De naam Van den Heuvel en  zijn expertise van: out of the box thinking als specifieke deskundigheid, is dus nog niet in het register opgenomen. Hoewel hij zelf vertelt dat hij wel door een toelatingscommissie is gegaan.

Het is zo’n nieuwe benaderingswijze, dat heeft tijd nodig. De staat geeft zichzelf uiteraard wel de ruimte en de tijd om zich te vernieuwen. En Aben heeft hoge verwachtingen van deze meneer. Bas van den Heuvel zelf ook want ik zag al wat zeer hoge bedragen voorbij komen: een half miljoen meen ik mij te herinneren. Toch is het een beetje angstige man. Hij wil namelijk net als Wilders beschermd worden, zo las ik.

Tja wat moeten we daar nu weer van denken. Misschien moet hij beschermd worden tegen zichzelf of tegen zijn angst? Hij zal toch niet die paar nette heren en dames bedoelen die de 26e januari 2015 de zaak tegen Wladimiroff bijwoonden? Er is een Turkse tolk die beweerde niet naar Nederland te willen komen om te getuigen, hij was niet bang voor Baybaşin maar voor de Nederlandse staat. Aben laat zich toch ook niet beschermen. Dus wat is die angst anders dan dat hij bang is voor wat hij gaat doen, moet doen, waarvoor hij is ingehuurd, voor de somma van een half miljoen, namelijk werken aan het slechtnieuwsgesprek dat Aben zelf niet durft te voeren.

Daarna wordt Baybaşin door onze jonge koning gratie verleend, de koninklijke uitweg. Dan mag Baybaşin met de staart tussen de benen, volkomen gemangeld door het Nederlandse gevangenis -en staatsregime, uitgekleed en berooid naar Turkije vertrekken, waar hem een warm welkom wacht. Dat is hem al eens eerder aangeboden door twee heren van de vreemdelingen politie uit Utrecht. In 2013 brachten de heren Visser en Majuhi hem, namens de minister van justitie, een informeel bezoek in de gevangenis om een Herenakkoord met hem af te sluiten. Het kwam er op neer dat Baybaşin dan alsnog uitgeleverd zou worden aan Turkije, waarmee ook een Herenakkoord was gesloten dat garandeerde dat zodra hij daar aankwam, op vrije voeten zou worden gesteld.

Zo doen de Heren en Jadames dat in Nederland.

Baybaşin: Opvolger Grootcrimineel Bruinsma der Lage Landen

Als we de vonnissen en arresten mogen geloven.

Ik moet toegeven dat ik de Roestige Spijker een beetje heb gebruikt als mijn externe geheugen. Daar put ik zo nu en dan uit. Zo ook mijn commentaar op het boek Verknipt Bewijs van Ton Derksen. Ik schrijf op maandag 26 mei 2014 om 14:33 het volgende:

Dan mijn tweede puntje van kritiek, meneer Derksen, die geef ik dan toch ook maar direct. U beweert het volgende:

„De rechter is slecht geëquipeerd om bedrog te ontdekken. Om tot zijn oordeel te komen gaat hij uit en moet hij uit kunnen gaan van de ambtseed van politiemensen, de onkreukbaarheid van OM-ers en de integriteit van het dossier. Een betrouwbare politie, een betrouwbaar OM en daarmee een zo betrouwbaar mogelijk dossier zijn het fundament van zijn oordelen. Als hij daar niet vanuit kan gaan, valt de bodem uit het rechtssysteem.”

Als u stelt dat de rechters slecht geëquipeerd zijn om het bedrog te ontdekken dan geeft u hen niet alleen een generaal pardon, maar u geeft hen daarmee tegelijkertijd een brevet van onvermogen en zet hen in een volkomen afhankelijke positie t.o.v. het OM, de politiemensen en onderzoeksinstituten als het NFI.

U schetst met deze stelling de omgekeerde wereld, waarbij de rechters ondergeschikt zijn aan -en niet meer dan marionetten van het OM. Een soort van veredeld secretariaat. Toch is het de rechter die zijn oordeel geeft en zijn handtekening zet. Hij of zij is hoe dan ook verantwoordelijk voor de veroordeling.

Tot zover mijn commentaar: laten we nu eens kijken waar de rechters hun oordeel met behulp van OM, politie, en NFI ‚formeel’ op hebben gebaseerd.

Eerst enkele gebeurtenissen in de tijd:

24-12-1995 tot 24-12-1996

De uitleveringsdetentie. Nederland probeert Baybaşin uit te leveren aan Turkije, dit mislukt.

25-12-1996 tot september 1997

Huisarrest in Nederland. Hij staat onder toezicht van veiligheidsdiensten en politie. Wanneer zijn uitlevering aan Turkije, n.a.v een door Baybaşin aangespannen kort geding, definitief wordt verboden is vrij om te gaan en te staan.

van september 1997 – 28 maart 1998 kan hij zich vrij bewegen in Nederland. In deze periode wordt een aanslag op hem gepleegd. Ondertussen wordt Baybaşins telefoon, zo wil het OM ons doen geloven, vijf maanden lang afgeluisterd. Er zijn volgens justitie 6000 telefoongesprekken getapt, gemiddeld 40 gesprekken per dag.

Hij wordt 28 maart 1998 opgepakt voor gepleegde delicten gedurende die vijf maanden dat hij vrij man was.

Zijn voorarrest wordt op 29 februari 2001 omgezet in een gevangenisstraf van 20 jaar en een jaar later

Op 30 juli 2002 wordt Baybasin in hoger beroep tot levenslang veroordeeld. Cassatie wordt afgewezen per Oktober 2003 . De commissie Buruma, waar advocaat Wladimiroff deel van uitmaakte, is ook niet onder de indruk en laat hem zitten op 1 februari 2011.

Toch start Baybasin direct daarna op 1 april 2011 een Herzieningsverzoek dat tot op heden in onderzoek is bij Advocaat generaal Aben van de Hoge Raad.

De periode waarbinnen het OM de strafbare feiten heeft geconstateerd ligt tussen september 1997 tot februari 1998. Welgeteld vijf maanden dus.

Een paar citaten uit het vonnis in Hoger Beroep. U hoeft het niet nauwkeurig te lezen, dat is bijna geen doen. Het bevestigt de periode en de criminele organisatie waar Baybasin leiding aan gaf:

hij in in of omstreeks de periode van 28 oktober tot en met 9 november 1997 te [pleegpplaats], tezamen en in vereniging met een ander of anderen, opzettelijk en met voorbedachten rade [slachtoffer 1] van het leven heeft beroofd;
9 november 1997 te [pleegplaats] opzettelijk heeft uitgelokt door giften en/of beloften en/of geweld en/of bedreiging en/of door het verschaffen van gelegenheid en/of middelen en/of inlichtingen, te weten etc etc

van 27 november 1997 tot en met 30 november 1997 te [pleegplaats], tezamen en in vereniging met een ander of anderen, opzettelijk [slachtoffer 3] (alias [alias 1]) in een pand (woning) wederrechtelijk van de vrijheid heeft/hebben beroofd en/of beroofd heeft/hebben gehouden door die [slachtoffer 3] in dat pand (die woning) vast te houden en/of te verhinderen dat die [slachtoffer 3] dat pand/die woning kon verlaten, met het oogmerk één of meer anderen (familieleden en/of bekenden van die [slachtoffer 3]) te dwingen tot betaling van een openstaande (heroïne)schuld, welk feit hij, verdachte in of omstreeks de periode van 22 november 1997 tot en met 27 november 1997 te [pleegplaats], tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, opzettelijk heeft uitgelokt door giften en/of beloften en/of door misbruik van gezag en/of geweld en/of bedreiging en/of door gelegenheid en/of middelen en/of inlichtingen te verschaffen, hebbende hij verdachte

hij in of omstreeks de periode van 9 november 1997 tot en met 9 januari 1998 te [pleegplaats] tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, om een feit als bedoeld in het derde of vierde lid van artikel 10 van de Opiumwet , te weten het opzettelijk bereiden en /of bewerken en/of verwerken en/of verkopen en/of afleveren en/of verstrekken en/of vervoeren en/of binnen het grondgebied van Nederland brengen van ongeveer 23 kilogram, althans ongeveer 20 kilogram heroïne, in ieder geval een hoeveelheid van een stof bevattende heroïne (diacetylmorfine), zijnde heroïne (diacetylmorfine) een middel vermeld op de bij de Opiumwet behorende lijst I (niet zijnde een hoeveelheid van 20 kg heroïne bestemd voor [betrokkene 4], althans voor een ander dan hem, verdachte), voor te bereiden en/of te bevorderen één of meer anderen heeft getracht te bewegen om dat feit/die feiten te plegen, te doen plegen, mede te plegen, uit te lokken en/of om daar behulpzaam bij te zijn en/of om zich en/of (een) ander(en) daartoe gelegenheid, middelen en/of inlichtingen te verschaffen, en/of voorwerpen en/of vervoermiddelen en/of gelden voorhanden heeft/hebben gehad, waarvan hij, verdachte, en/of zijn mededader(s) wist(en), althans ernstige redenen had(den) om te vermoeden dat die bestemd was/waren voor het plegen van dat feit, hebbende hij, verdachte, en/of één of meer van zijn mededader(s) (telkens) opzettelijk met betrekking tot die heroïne gelden (ter financiering van de aankoop en/of het transport van die heroïne), ter beschikking gesteld en/of ter beschikking laten stellen (aan met name [betrokkene 2]) en/of instructies verstrekt aan één of meer (zich in Turkije bevindende) personen (met name aan [betrokkene 2] en/of ene [betrokkene 6] en/of ene [betrokkene 7]) en/of contacten gelegd en/of onderhouden met (tussenpersonen van) één of meer koerier(s) en/of contacten gelegd en/of onderhouden met (tussenpersonen van) één of meer leveranciers, één en ander om tot overdracht
en/of het binnen het grondgebied van Nederland brengen van die heroïne te komen;

hij in of omstreeks de periode van [periode] 1998 te [pleegplaats] door misbruik van gezag en/of door het verschaffen van inlichtingen heeft gepoogd een ander, te weten [medeverdachte], te bewegen een misdrijf te begaan, te weten het tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen opzettelijk en met voorbedachten rade een of meer anderen, te weten [slachtoffer 4] en/of [slachtof[slachtoffer 5] van het leven beroven, hierin bestaande dat verdachte

etc. etc etc.

(Om het hele arrest, dat pas begin 2013 is gepubliceerd, te lezen klikt u hier.)

Wat opvalt in het vonnis is het woord pleegadres. Dat is de plek waar het misdrijf heeft plaatsgevonden, dat kon overal zijn, in Turkije, Kentucky, anywhere. Maar had Nederland dan wel het recht om deze man te vervolgen?

5.4 Betreffende de vraag of de Nederlandse rechter al dan niet rechtsmacht heeft met betrekking tot een of meer van de aan verdachte ten laste gelegde feiten merkt het hof het navolgende op:

De rechter schrijft: “Met betrekking tot uitlokking van een strafbaar feit geldt dat (mede) als locus delicti dient te worden beschouwd de plaats alwaar de uitlokkinghandelingen plaatsvonden.”

Dus ja, het OM had volgens de rechter wel degelijk recht om tot vervolging over te gaan want, het coördinatie centrum, van waaruit onze „Europese Pablo Escobar”, zoals hij in de media werd genoemd ,opereerde was het idyllische plaatsje Lieshout in Noord Brabant. Dus was Lieshout mede Locus Delicti ofwel plaats van delict. Tja ook weer opgelost zullen we maar zeggen. Toen de advocaat naar aanleiding van Baybaşins arrestatie in 1995 de rechtmatigheid daarvan betwistte, werd dit genegeerd. We weten nu dat die arrestatie berust op een diplomatiek verzoek van Turkije aan Nederland.

Hoe dan ook, terugkomend op de bewijsvoering met betrekking tot de arrestatie in 1998: wij moeten dan geloven dat deze man Baybaşin, die zich zo bewust was van zijn positie hier in Nederland; op wie jacht werd gemaakt vanuit Turkije als zijnde staatsvijand numero 2; die ook hier moest vrezen voor zijn leven, immers hij overleefde in die periode maar ternauwernood een aanslag; wij moeten dus geloven dat deze man in een periode van vijf maanden in staat was een criminele organisatie op poten te zetten, bemanning te recruteren, opdrachten uit te delen, liquidaties te laten uitvoeren, een handel in Heroine te laten floreren en daarmee een miljoenen omzet te genereren.

Wij, burgers van Nederland moeten geloven, op basis van deze vonissen of arresten, dat wij hier te maken hebben met de opvolger van grootcrimineel Bruinsma der Lage Landen; dat we te maken hebben met een man die stoïcijns zijn grootgruttersbedrijf in de Heroine en aanverwante zaken zoals moord, gijzeling etcetera etcetera, vanuit het centrum van zijn misdaadorganisatie in het idyllische stadje Lieshout, als een zieltje zonder zorg, via de telefoon zijn handel en manschappen bestierde en dat hij daarmee in die periode van vijf maanden miljoenen verdiende. Zoveel dat de Nederlandse staat zich gerechtigd voelde al zijn bezittingen in beslag te nemen. Daarvoor heeft Baybaşin uiteraard een zaak aangespannen, de zoveelste, een zaak die net als alle andere zaken, tergend langzaam verloopt.

En waar kennen we die Bruinsma ook alweer van? O ja de IRT-affaire. Roerige tijden die jaren negentig.

Baybaşin en het bewijs van het gelijk

Wanneer je op valse gronden met verknipt bewijs, zoals Baybaşin is overkomen, wordt veroordeeld dan wil je weten: Waarom? Waarom hebben ze jou dat geflikt? Waarom ben jij bijvoorbeeld ontslagen? Waarom jij?

Maar past dat binnen ons rechtssysteem, waar de rechter oordeelt over het gelijk van één van de partijen, nadat die hun standpunten een tijdje onderling uitwisselden?

Reinier Bakels verwoordt het in een commentaar als volgt: “Rechters zijn gehouden om hun beslissingen niet alleen op:
1.deugdelijk bewezen feiten te baseren, maar ook op
2.een deugdelijke motivering vanuit wetgeving en jurisprudentie. “

Anders gezegd, de rechter gaat niet achter het waarom aan, de motieven, behalve als het hem/haar zo uitkomt vanwege opportunische redenen blijkt af en toe. Maar normaal gesproken buigt de rechter zich vanachter zijn bureau als een veredelde scheidsrechter over de stukken van aanklager en verdediging, met achter zich een rij wetboeken, stelt nog een paar vragen tijdens de zitting en wijst na het raadplegen van de wetteksten en wijs beraad het gelijk toe aan de één of de ander.

De waarheid, vertelden advocaten ( o.a. Spong, Moszkowicz en een heer uit Arnhem, waarvan mij de naam steeds ontschiet maar die ik oneerbiedig Pistolen Paultje* noem), Mr Theo Hiddema is de naam, de waarheid is in het recht niet aan de orde.

Dat was het unanieme oordeel van die advocaten eind vorige eeuw, in een voor mij bijzonder indrukwekkende en schokkerende documentaire van de VPRO. In elke aflevering stond een advocaat centraal die, onder een felle lamp gezeten, deze gewetensvraag, over de waarheid in het recht, moest beantwoorden.

De waarheid is in ons rechtssysteem dus niet aan de orde, maar het gelijk. Ik zou dat willen aanvullen met: Het bewijs van het gelijk.

De rechter bepaalt wie het bewijs mag leveren, welk materiaal of welke informatie het keurmerk bewijs krijgt en wat te licht wordt bevonden. Welke getuigen wel of niet worden verhoord. Echter zoals we meerdere malen hebben kunnen zien, worden ‘bewijzen’ ook in elkaar geknutseld, soms niet van echt te onderscheiden.

Voor wat betreft het bewijzen neemt het OM een voorkeurspositie in ten opzichte van de verdachte in een strafzaak. Je kunt het zelfs letterlijk zien in de rechtszaal, waar de aanklager op gelijke hoogte als de rechter, nog erger eigenlijk als je goed kijkt, boven de rechters uittorend zijn betoog mag houden, als ware hij de rechterhand van de rechter.  De verdachte met zijn advocaat bevinden zich op een lager nivo tegenover de rechter. Dat zijn de verhoudingen. Je ziet het gewoon voor je.

Ons rechtssysteem kan niet uit de voeten met het waarom van een veroordeling of de achterliggende motieven; kan niet uit de voeten met de waarheid an sich. Het gaat uit van bewijzen en bewijsvoering en dan mogen we hopen dat het bewijs niet in elkaar geknutseld is, zoals in het geval van Baybaşin.

Het bewijzen van het waarom of het motief achter een veroordeling is een moeilijke zo niet onmogelijke weg, laat staan als je zoiets als een complot wilt bewijzen. Een woord dat door Baybaşin en Van der Plas helaas zelf is geintroduceerd in 2007, zo valt te lezen in hun verdediging:

“5. Inmiddels is gebleken dat de vervolging van aangever is voortgekomen uit een complot tussen enerzijds Turkse “belanghebbende kringen”, waaronder hoge tot zeer hoge ambtenaren en zelfs ministers, anderzijds (onder meer) Nederlandse hoge tot zeer hoge (politie- en justitie-)ambtenaren.”

Dat was tactisch geen handige zet, gezien de ontwikkelingen daarna, want hoe zijn de tegenstanders er mee aan de haal gegaan en, zoals Wladimiroff recent, dat nog steeds doen.

Binnen ons rechtssysteem moeten we ons daarom richten op datgene waarop het is ingesteld, namelijk de ten laste legging: Baybasin zou leiding hebben gegeven aan een omvangrijke criminele organisatie, die handelde in heroïne, waarmee enorme sommen geld werden verdiend, en heeft opdracht gegeven tot het vermoorden van twee mensen. Het bewijs daarvan heeft het OM voor 99% gevonden in de afgeluisterde telefoongesprekken die hij voerde.

Maar hoe is het OM aan die ‘bewijzen’ gekomen? Alles wijst er op dat het bewijs in elkaar geknutseld is. Dat daar een complot, laten we voortaan maar spreken over een Herenakkoord, aan ten grondslag ligt gaat voor de ten laste legging te diep en te ver. Voor een parlementair onderzoek zou het zich uitstekend lenen, daar niet van. De ‘complotgekte’ die het woord helaas teweeg heeft gebracht in maatschappij, (alternatief) medialand, overheid en politiek wordt dankbaar aangegrepen om het herzieningsverzoek onder uit te halen. En dat nu is m.i. het grote probreem voor Baybaşin.

Gelukkig heeft advocaat Van der Plas dat op tijd ingezien en een aanvulling op het Herzieningsverzoek geschreven en  het boek van Ton Derksen ‘Verknipt bewijs’ als novum toegevoegd.

De vraag is nu wat Advocaat Generaal Aben van de Hoge Raad met de bewijsvoering enerzijds anderzijds doet. Hij zoekt en hij onderzoekt nu al vier jaar, heeft de hulp ingeroepen van allerlei deskundigen, maar of die het kunnen vinden, het bewijs van het gelijk, enerzijds anderzijds, dat is de vraag en de verrassing.

L.D. Broersma

waarom zijn de bananen krom

De waaromvraag is de meest essentiële vraag, maar nauwelijks gesteld. Als kind word je al aangeleerd dat je niet te veel van die waaromvragen moet stellen en blijf je dat desondanks doen dan ben je al gauw een lastig kind en word je weggestuurd met een gemeenplaats als, ja waarom, waarom zijn de bananen krom. En daar moet je het dan mee doen. Ik heb er zelf ook vele malen aan meegewerkt, eerlijk gezegd. Niettemin blijft het de meest essentiele vraag die je kunt stellen, de vraag naar de oorzaak, de vraag naar motieven, de vraag die in de volwassen wereld niet altijd wordt gewaardeerd.

Ooit kwam een man naar mij toe die door een saneringsplan ontslag kreeg. Hij vroeg: Waarom ik? Ik zei dus: “Jongen, dat is de meest essentiele vraag die je kunt stellen”, en gaf hem de raad naar de directeur te gaan om hem die vraag voor te leggen. Ik zei: “En als hij je een heel verhaal vertelt, maar geen antwoord heeft gegeven op jouw vraag dan zeg je: “Ja maar het is me nu nog steeds niet duidelijk: Waarom moet ik vertrekken?” Hij heeft van de directeur nooit antwoord gekregen maar de vertrekpremie werd steeds hoger. Ik heb het hem later wel verteld onder de grootste geheimhouding uiteraard.

In bovenstaand voorbeeld werkte het financieel in het voordeel, maar vragen naar het waarom kan ook een heilloze, gevaarlijke of zelf onbegaanbare weg zijn.

Waarom ik? waarom Baybaşin?

Laten we ons nu eens verplaatsen in wat Baybaşin is overkomen: Hij komt in december 1995 naar Nederland als toerist, zoals dat heet, en wordt direct over de grens door een Nederlands arrestatieteam aangehouden en naar een detentiecentrum gebracht om uitgeleverd te worden aan Turkije. Hij weet dat hij in Turkije wordt gemarteld en mogelijk de doodstraf krijgt, omdat hij door de Turkse regering wordt beschuldigd van landverraad, in verband met zijn activiteiten voor een vrij Koerdistan, immers hij was medeoprichter van de Koerdische regering in Ballingschap in Brussel en in Den Haag. Hij vraagt daarom als de gesmeerde bliksem asiel aan.

Zijn advocaat bestrijdt met succes de uitlevering, maar het aantonen van de onrechtmatigheid van de arrestatie in 1995 is niet gelukt. Er moet een organisatie aan zijn arrestatie vooraf zijn gegaan, maar niets daarover is duidelijk geworden. Dat gegeven verdwijnt uit beeld. En toch was dat essentieel, want waarom vond Nederland zich gerechtigd Baybasin aan te houden danwel te arresteren direct over de grens?

Duidelijk is  dat de periode 1995-1998 geen aandacht mag krijgen in de media. Dat geldt overigens helemaal voor de zaak Baybaşin. Hoe dan ook, het verhaal is dat de arrestatie in 1998 helemaal losstaat van de aanhouding in 1995. Gesuggereerd wordt zelfs in de media dat Baybaşin als asielzoeker naar Nederland kwam.

Wat blijkt na zoveel jaren: een arrestatiebevel is er niet en is er ook nooit geweest. Aan de arrestatie ligt een diplomatiek verzoek van de Turkse -aan de Nederlandse regering ten grondslag, een Herenakkoord of Gentlemen’s Agreement, en dat is pas recent via het WOB verzoek van Ton Hofstede over deze kwestie duidelijk geworden. En zoals we weten komt daar niets van op papier en dan kunnen er wat tegenstrijdigheden ontstaan in de publieksvoorlichting van beide landen, zo valt te lezen in het artikel van Kees van der Plas:

„Op 27 maart 1998 organiseerde Murat Basesgioglu, de Turkse minister van Binnenlandse Zaken in allerijl een persconferentie. Die dag was in Nederland de vermogende Koerdische zakenman Huseyin baybasin gearresteerd. De minister eiste de eer voor zichzelf op: „Wij hebben Baybasin gearresteerd” zo zei hij dat letterlijk. En hij kon ook precies uitleggen waarom: „ Baybasin ondersteunt met grote sommen geld de Koerdische TV-zender Med-TV, het Koerdische parlement in ballingschap en de PKK. dat hebben we nu een halt toegeroepen.”

Het Nederlands Openbaar Ministerie legde het iets anders uit: Baybasin was gearresteerd omdat hij leider was van een ongekend groot misdaadconcern. Men ( let op niet wij of het OM) had vijf maanden zijn telefoon afgeluisterd. Hij verdiende miljoenen met zijn drugshandel en minstens twee keer had hij met zijn autotelefoon in code taal ( let op: make him call was de codetaal voor maak hem koud) vanuit Nederland een opdracht tot moord gegeven, in de Verenigde staten en Turkije.”

Meneer de rechter, wie spreekt hier de waarheid? Turkije of Nederland. Wat mij betreft is het een vraag naar de bekende weg, maar ik zou het u zo graag hardop willen horen zeggen.

Het Herenakkoord tussen Turkije en Nederland

In de kranten en tijdschriften valt keer op keer de volgende zin te lezen:
– In 1995 kwam de Koerd Baybaşin in Nederland terecht en vroeg asiel aan.
– De Koerd Baybaşin bevond zich in Nederland en vroeg asiel aan.
– PKKsympathisant Baybaşin kwam in 1995 naar Nederland en vroeg asiel aan.

Maar zegt een vluchteling of asielzoeker dat zo?
Ik kwam (toevallig) in Nederland terecht en dacht kom laat ik hier eens asiel aanvragen? Of: Nu ik me toch in Nederland bevind kan ik net zo goed asiel aanvragen?

Nee, normaal is dat je schrijft: Lees verder Het Herenakkoord tussen Turkije en Nederland

Baybasin: politiek gevangen in Nederland

Baybaşin zelf zegt het! En dit is het verhaal over Baybaşin. Binnenkort verschijnt een nieuw boek van Rein Gerritsen over deze kwestie:

“In 1989 doet de Koerdische zakenman Huseyin Baybasin een boekje open over de nauwe samenwerking tussen de Turkse regering, het leger, de douane en de georganiseerde misdaad. Jaarlijks wordt er voor vijftig miljard dollar aan heroïne via de Balkan-route gesmokkeld naar Europa, met Nederland als belangrijkste doorvoerhaven. Nog tijdens de persconferentie wordt Baybasin gearresteerd. Als hij vrij komt, vlucht hij naar Groot-Brittannië, van waaruit hij, op 12 april 1995 te Den Haag, het Koerdische parlement in ballingschap opricht. De Koerdische vrijheidsstrijd brengt zowel de Nederlandse als de Turkse overheid in verlegenheid. De toetreding van Turkije tot de Europese Unie staat op het spel.

De beide landen besluiten al in 1989 Baybasins telefoon te tappen. De taps blijken zo belastend dat Baybasin levenslang krijgt wegens moord en drugshandel. Maar de taps blijken later vervalst, wat leidt tot een herzieningsaanvraag in de zaak Baybasin.

Is Baybasin een politieke gevangene? Filosoof Rein Gerritsen spitte de zaak uit. Het resultaat is een meeslepend verslag waarin Turkse en Nederlandse veiligheidsdiensten, politie, ministers, en topambtenaar Joris Demmink in het bijzonder, een dubieuze rol spelen. Spannend, smerig en helaas waar; het levensverhaal van de Turkse Koerd Huseyin Baybasin.”

ISVW-uitgevers, € 19,95 | 160 blz. | paperback | 14,5 × 21 cm | ISBN: | NUR:
730 | A-boek | april 2015

Toch eens een vraag gesteld aan Rein Gerritsen op twitter

De dialoog die daarop volgde:

Rein Gerritsen : B’s arrestatie en gevangenschap hebben niets van doen met bewijzen pro of contra, maar alles met politiek handjeklap.

Rein Gerritsen: Dus of mijn boek B uit gevangenschap helpt? Wel als de politiek van mening is dat we het IRT-debat over moeten doen. ldbroersma: Welnu met de huidige ontwikkelingen en onthullingen rond Teeven is dat wellicht een gouden moment!

Rein Gerritsen: Ik denk niet dat ik na de verschijning van het boek nog ergens welkom ben, maar ja. Noblesse oblige. ldbroersma: Maakt het wat uit als ik je zeg dat je bij mij altijd welkom bent?

Rein Gerritsen: Moet wachten met publicatie tot na Abens definitieve uitspraak in herziening.

ldbroersma: Je hebt geen vertrouwen in de herziening en toch moet je wachten? Van wie moet je dat?

Rein Gerritsen: Heeft te maken met documenten die dan pas vrijgegeven mogen worden.

ldbroersma: Dan vrees ik dat je lang kan wachten met je publicatie. Wat een slimmeriken! Iene miene mutte, Aben is aan zet. ldbroersma ‏:Dus je hebt de documenten bij Aben ingeleverd en toen stelde hij die voorwaarde, anders zou het niet meetellen in de herziening?

Rein Gerritsen: Nee, nee. Het gaat om justitiële documentatie. ldbroersma: ok, zit dat zo, dus jij wacht op het vrijkomen daarvan en daarna kun jij verder met je boek. Je hebt de inhoud ter inzage gehad.

ldbroersma: Maar hoe zit dat dan met de documenten die jijzelf hebt? Of zijn die niet van belang voor Baybasins herzieningsverzoek?

Rein Gerritsen: ‏ Nee, Tons boek is van belang voor herziening, het mijne niet. Ik beschrijf geen casus maar een probleem, groot probleem. ldbroersma: Een probleem dat samenhangt met de IRT affaire: drugs, moord, intriges, grote sommen geld op het hoogste niveau.

ldbroersma: Abens doel is de reputatie van de staat te beschermen Hij zal dan niet blij zijn met de komst van je boek! Betekent? ldbroersma: Betekent een reden meer om de eindconclusie mbt het herzieningsverzoek van Baybasin uit te stellen. Zoek een manier!  Dat laatste wat kort door de bocht, maar twitter heeft zo zijn beperkingen. Ik bedoelde te zeggen: zoek een manier om daarvan los te komen.

Hieronder het interview dat Talk2Myra vervolgens  in april 2015 had met Rein Gerritsen over dit boek:

Gelukkig heeft Rein Gerritsen kans gezien toch eerder, dan de uitspraak in het herzieningsverzoek van Baybasin, tot publicatie over te gaan:

Als nieuwe publicatiedatum wordt 10-10-2015 bij de diverse webwinkels genoemd. Ben een beetje voorzichtig, want de datum is keer op keer verschoven. Maar voorlopig ga ik er van uit dat we het boek op of omstreeks die datum tegemoet kunnen zien. Wel met blijkbaar een andere titel